Jak usunąć rdzę z metalu, płytek i umywalki. Siedem metod dobranych do powierzchni

12

Rdza to tlenki żelaza, ale w praktyce sprzątania pojawia się w dwóch zupełnie różnych postaciach. Po pierwsze, jest to korozja samego metalu: brama, balustrada, narzędzia. Po drugie, to rdzawa plama na płytce, umywalce albo zlewie, którą zostawiła mokra puszka, kapiąca woda albo metalowy przedmiot. Jak usunąć rdzę skutecznie? Inaczej w każdym z tych przypadków i zupełnie inaczej na stali nierdzewnej.

Jak usunąć rdzę – skorodowana powierzchnia metalu ze śrubą
Rdza na metalu to korozja materiału, a nie tylko brud na powierzchni. Fot. Pexels

Najpierw ocena: nalot czy ubytek

Murator słusznie zaczyna od oceny. Jeśli pod rdzą jest twarda stal, powierzchnię da się oczyścić i zabezpieczyć. Natomiast jeśli metal jest przeżarty, z wżerami i ubytkiem materiału, samo usunięcie rdzy i malowanie nie przywróci mu wytrzymałości (Murator, rdza na bramie i narzędziach). Przy balustradach czy elementach nośnych to sygnał, że potrzebny jest fachowiec, a nie środek z marketu.

Jak usunąć rdzę z metalu: metody od 1 do 4

1. Jak usunąć rdzę mechanicznie: szczotka, papier, włóknina

Najprostsze rozwiązanie to czyszczenie mechaniczne. Do małych powierzchni wystarczy szczotka druciana, papier ścierny albo włóknina ścierna, do dużych szczotka lub tarcza na wiertarce czy szlifierce. Następnie trzeba usunąć pył, a metal musi być suchy i odtłuszczony. Ponadto przy pracy z pyłem potrzebne są okulary, rękawice i półmaska (Murator).

Malowanie oczyszczonej z rdzy balustrady farbą antykorozyjną
Po usunięciu rdzy metal trzeba od razu zabezpieczyć gruntem i farbą. Fot. Pexels

2. Odrdzewiacz chemiczny

Odrdzewiacze występują w płynie, żelu i sprayu. Na przykład żel lepiej trzyma się pionowych powierzchni, a spray często działa tylko powierzchownie. Przede wszystkim większość środków to mieszanki kwasów, które rozpuszczają rdzę, albo penetratory, które w nią wnikają. Na przykład popularny Fosol jest produkowany na bazie kwasu fosforowego. Środki kwasowe mogą zaszkodzić delikatnym powierzchniom, w tym lakierowi (KB.pl, odrdzewiacze). Dlatego zawsze obowiązuje instrukcja z etykiety: czas działania, spłukanie i neutralizacja.

Zardzewiałe narzędzia na drewnianym stole
Narzędzia odrdzewia się mechanicznie albo odrdzewiaczem, a potem zabezpiecza olejem. Fot. Pexels

3. Penetrator na zapieczone śruby i zawiasy

Z kolei penetratory pomagają odblokować zapieczone śruby, zawiasy i zamki. Nie zastępują jednak przygotowania powierzchni przed malowaniem, a ich resztki osłabiają przyczepność farby (Murator). Najpierw więc penetrator i odkręcenie, potem odtłuszczenie, a dopiero na końcu malowanie.

4. Grunt antykorozyjny i farba – bez tego rdza wraca

Następnie oczyszczoną stal trzeba zabezpieczyć możliwie szybko: gruntem antykorozyjnym i farbą nawierzchniową, ze szczególną uwagą na krawędzie, spawy i wżery (Murator). Ponadto ocynku w sprayu nie nakłada się na grubą, łuszczącą się rdzę.

Jak usunąć rdzę ze stali nierdzewnej. Metoda 5

Stal nierdzewna zawiera co najmniej 10,5% chromu, który tworzy na powierzchni cienką warstwę tlenku chromu. Ta warstwa chroni żelazo pod spodem, jednak mogą ją naruszyć chlorki, kwasy, otarcia i złe czyszczenie (Accu, czy stal nierdzewna rdzewieje). Na przykład rdzawe kropki na zlewie czy okapie to często ślad po obcym żelazie, na przykład po zwykłym zmywaku stalowym.

Poradnik Euro Inox o czyszczeniu stali nierdzewnej w domu podaje prostą listę. Przede wszystkim do mycia: miękkie gąbki, mikrofibra, woda z mydłem, płyny do szyb bez chlorków. Ostrożnie: zmywaki ze stali nierdzewnej (ryzyko rys) oraz wybielacze i środki dezynfekcyjne (ryzyko korozji). Nigdy: zmywaki ze zwykłej stali, proszki do szorowania i środki do czyszczenia srebra. Euro Inox wprost ostrzega, że zwykła wełna stalowa może zostawić plamy rdzy, które trwale obniżają odporność stali (Euro Inox, czyszczenie stali nierdzewnej w domu).

5. Środek do stali nierdzewnej

Dlatego na rdzawe naloty na stali nierdzewnej najbezpieczniejszy jest środek przeznaczony do tego materiału, nakładany miękką ściereczką zgodnie z kierunkiem szlifu, a potem spłukanie i osuszenie.

Jak usunąć rdzę z płytek, umywalki i zlewu. Metody 6 i 7

Z kolei rdzawe plamy na ceramice to nie korozja płytki, tylko osad tlenków żelaza. Dlatego szczotka druciana jest tu wykluczona, bo porysuje szkliwo.

Rdzawa plama na białej powierzchni
Rdzawa plama na ceramice to osad, a nie uszkodzenie szkliwa. Fot. Pexels

6. Środek z kwasem szczawiowym

To klasyczny sposób na rdzawe plamy na ceramice i stali. Przykładem takiego produktu jest amerykański Bar Keepers Friend: producent podaje, że zawiera kwas szczawiowy i usuwa plamy rdzy z porcelany, płytek i stali nierdzewnej (Bar Keepers Friend). Ten sam producent zaleca test w niewidocznym miejscu, by nie zostawiać środka dłużej i nie trzeć mocniej niż potrzeba, a także nie mieszać go z innymi chemikaliami, w tym z wybielaczem i amoniakiem. Takie zasady warto stosować przy każdym środku z tej grupy, niezależnie od marki.

Uwaga na fugi. Kwas, który rozpuszcza rdzę, nie omija spoin. Według karty technicznej fugi cementowej Atlas spoina nie jest odporna m.in. na kwas octowy, cytrynowy i solny (Atlas Fuga Ceramiczna). Na płytkach środek nakłada się więc punktowo, tylko na plamę, i od razu spłukuje, tak by nie zalegał w fugach. Więcej o tym w poradniku jak usunąć zabrudzenia z fug.

7. Środek do usuwania rdzy z łazienki

Poza tym w sklepach dostępne są też płyny i żele opisane przez producentów jako przeznaczone do rdzawych zacieków na ceramice sanitarnej. Murator wspomina, że na rynku są środki usuwające zarówno kamień, jak i rdzę, ale podkreśla, że nie każdy nadaje się do każdego materiału, a pomieszczenie trzeba wietrzyć (Murator). Zatem decyduje etykieta: czy dopuszcza daną powierzchnię i jak długo środek może działać. Kwaśnych preparatów nie stosuje się na marmurze.

Jak usunąć rdzę ze starego zlewu
Rdzawe zacieki na starym zlewie usuwa się środkiem dopuszczonym do jego materiału. Fot. Pexels
PowierzchniaMetodaCzego nie robić
Brama, balustrada, narzędziaszczotka druciana, papier, odrdzewiacz, potem grunt i farbamalowania na łuszczącą się rdzę
Zapieczone śruby i zawiasypenetrator, potem odtłuszczeniemalowania na resztki penetratora
Stal nierdzewnaśrodek do stali nierdzewnej, miękka ściereczkazwykłej wełny stalowej, proszków, chloru
Płytki, umywalka, zlew ceramicznyśrodek z kwasem szczawiowym lub do rdzy w łazience, punktowoszczotki drucianej, zalewania fug, mieszania chemii
Marmur, kamień naturalnyśrodek przeznaczony do kamieniaśrodków kwasowych
Opracowanie Branża Czystości na podstawie: Murator, Euro Inox, KB.pl, Bar Keepers Friend, Atlas

Jak usunąć rdzę i nie zrobić gorzej

Przede wszystkim najgroźniejsze w łazience jest łączenie środków. Odrdzewiacz kwasowy i płyn chlorowy w jednym miejscu to ryzyko wydzielania chloru, o czym pisaliśmy przy okazji tekstu Domestos na kamień. Druga sprawa to z kolei armatura. Chromowana bateria to nie stal nierdzewna i środki do usuwania rdzy z metalu mogą zniszczyć jej powłokę, o czym więcej w tekście ciemne plamy i schodzący chrom na baterii. Pozostałe poradniki z tej serii to jak usunąć osad z kabiny prysznicowej i jak usunąć zabrudzenia z fug.

Jak usunąć rdzę – najczęstsze pytania

Jak usunąć rdzę z metalu przed malowaniem?

Mechanicznie: szczotką drucianą, papierem ściernym lub włókniną, potem usunąć pył, odtłuścić i od razu nałożyć grunt antykorozyjny oraz farbę.

Czy stal nierdzewna może rdzewieć?

Tak. Warstwę tlenku chromu mogą naruszyć chlorki, kwasy, otarcia i niewłaściwe czyszczenie, np. zwykłą wełną stalową.

Czym usunąć rdzawą plamę z umywalki?

Środkiem z kwasem szczawiowym albo płynem do rdzy dopuszczonym do ceramiki, po teście w niewidocznym miejscu, punktowo i bez zalewania fug. Bez szczotki drucianej.

Wolno łączyć odrdzewiacz z wybielaczem?

Nie. Producenci zabraniają mieszania środków kwasowych z wybielaczem, bo może to prowadzić do wydzielania niebezpiecznych gazów.

Reklama