Buzil kojarzy się w branży z chemią do podłóg, sanitariatów i dezynfekcji. Od 2023 r. w zakładzie w Memmingen powstaje jednak produkt, który nie trafia na wiadro ani do automatu dozującego, tylko do osobnego zbiornika w samochodzie z silnikiem Diesla. AdBlue Buzil to roztwór mocznika dla układów SCR, a jego producent ma licencję i przechodzi audyty niemieckiego związku przemysłu motoryzacyjnego VDA. To nie jest tak odległy temat, jak się wydaje, bo firmy sprzątające jeżdżą busami, a w obu przypadkach o wyniku decyduje czystość chemii.
AdBlue Buzil – co jest w kanistrze
Na etykiecie widnieje oznaczenie AUS 32 zgodnie z ISO 22241. AUS 32 to skrót od Aqueous Urea Solution, a liczba oznacza stężenie: 32,5% mocznika o wysokiej czystości rozpuszczonego w wodzie demineralizowanej. Norma ISO 22241 określa dopuszczalne zanieczyszczenia, w tym zawartość metali, fosforanów i nierozpuszczalnych cząstek. Nazwa AdBlue jest zastrzeżonym znakiem VDA, dlatego używać jej może tylko licencjonowany producent.
Producent podkreśla dwie rzeczy, które warto zapamiętać. Po pierwsze, AdBlue nie jest ani paliwem, ani dodatkiem do paliwa. Po drugie, wlewa się go wyłącznie do osobnego zbiornika, nigdy do baku z olejem napędowym. Na kanistrze to samo ostrzeżenie powtórzono w dwóch językach.
Chemia w rurze wydechowej, czyli co robi mocznik
Układ SCR (Selective Catalytic Reduction) ma jedno zadanie: zamienić tlenki azotu NOx ze spalin w substancje obojętne. Sam mocznik tego nie zrobi. Najpierw musi się rozłożyć do amoniaku, który dopiero w katalizatorze reaguje z NOx.
- Wtrysk. Dozownik podaje roztwór do gorących spalin przed katalizatorem.
- Termoliza i hydroliza. Mocznik rozpada się na amoniak i kwas izocyjanowy: (NH₂)₂CO → NH₃ + HNCO. Następnie kwas reaguje z parą wodną: HNCO + H₂O → NH₃ + CO₂. Z jednej cząsteczki mocznika powstają więc dwie cząsteczki amoniaku.
- Redukcja w katalizatorze. Amoniak reaguje z tlenkami azotu, głównie według reakcji 4 NH₃ + 4 NO + O₂ → 4 N₂ + 6 H₂O. Na wylocie zostaje przede wszystkim azot i para wodna.
Dlatego jakość płynu ma tak duże znaczenie. Katalizator SCR to precyzyjne podłoże z warstwą aktywną, a obce jony i osady mogą ją trwale uszkodzić. Każdy, kto pracuje z chemią profesjonalną, zna tę zasadę z drugiej strony: zła woda albo zanieczyszczony pojemnik potrafią zepsuć nawet najlepszy koncentrat.
AdBlue Buzil na etykiecie: cztery liczby, które trzeba znać
| Parametr | Wartość | Co z tego wynika |
|---|---|---|
| Przeznaczenie | silniki Euro 4, 5 i 6 z układem SCR | samochody osobowe, ciężarowe, autobusy, maszyny budowlane i rolnicze |
| Temperatura krzepnięcia | −11 °C | poniżej tej temperatury płyn krystalizuje |
| Zakres przechowywania | od −5 do 25 °C | wyższa temperatura przyspiesza rozkład mocznika |
| Rozszerzalność po zamarznięciu | +7% objętości | pełny pojemnik może pęknąć |
| Trwałość | 18 miesięcy | według producenta zależy głównie od temperatury magazynowania |
| Zużycie | 5–8% zużycia oleju napędowego | wartość orientacyjna |
Dlatego zimą najważniejsza jest liczba 7%. Zamarznięty roztwór zwiększa objętość, więc kanister zatankowany pod korek i zostawiony na mrozie może popękać. Zamarznięty płyn nie jest jednak stracony. Według Buzil kryształy można rozpuścić, podgrzewając płyn najwyżej do 25 °C, i nie traci on wtedy jakości. Używać go można dopiero po całkowitym rozpuszczeniu kryształów. Z kolei latem zagrożeniem jest słońce. Producent zaleca, by nie wystawiać pojemników na bezpośrednie promieniowanie, bo przegrzanie przyspiesza rozkład mocznika.
Ile AdBlue Buzil zużyje firmowy bus
Producent podaje zużycie na poziomie 5–8% zużycia oleju napędowego. Przeliczmy to na przykładzie busa ekipy sprzątającej, który spala 9 l na 100 km i robi 30 000 km rocznie. Daje to 0,45–0,72 l AdBlue na 100 km, czyli 135–216 l w ciągu roku. To od 14 do 22 kanistrów 10-litrowych. Przy kilku autach w firmie zakup beczki albo zbiornika IBC zaczyna mieć sens, pod warunkiem że jest gdzie trzymać je w odpowiedniej temperaturze.
Co się dzieje, gdy zabraknie AdBlue
Pusty zbiornik AdBlue to nie tylko wyższa emisja tlenków azotu. Przepisy UE wymagają od producentów pojazdów systemów, które najpierw ostrzegają kierowcę, a potem nie pozwalają jeździć bez płynu. Dla samochodów osobowych i dostawczych zasady określa załącznik XVI rozporządzenia (WE) nr 692/2008, a dla ciężarówek i autobusów załącznik XIII rozporządzenia (UE) nr 582/2011.
| Etap | Osobowe i dostawcze (Euro 5/6) | Ciężarowe i autobusy (Euro VI) |
|---|---|---|
| Ostrzeżenie | najpóźniej gdy do opróżnienia zbiornika zostaje 2400 km | poniżej 10% pojemności zbiornika |
| Pierwsze ograniczenie | producent wybiera metodę, np. odliczanie do blokady rozruchu albo ograniczenie prędkości (przed blokadą rozruchu najwyżej 50 km/h) | poniżej 2,5% pojemności: moment obrotowy niższy o 25% |
| Pusty zbiornik | jazda ma być niemożliwa, np. przez blokadę ponownego rozruchu | prędkość ograniczona do 20 km/h |
| Odblokowanie | dolewka odpowiadająca średnio 2400 km jazdy | dopiero po uzupełnieniu płynu |
W praktyce firmy sprzątającej najgroźniejszy jest wariant z blokadą rozruchu. Bus jedzie normalnie, ale po zgaszeniu silnika pod obiektem klienta już nie odpali. Do tego jedna butelka może nie wystarczyć. Jeśli do odblokowania potrzeba płynu na 2400 km, to przy zużyciu z naszego przykładu (0,45–0,72 l na 100 km) wychodzi 11–17 l, czyli więcej niż jeden kanister 10-litrowy. Konkretną metodę i komunikaty opisuje instrukcja danego auta. Dlatego ostrzeżenia na desce nie warto odkładać na później, a zapas płynu lepiej trzymać w bazie, w temperaturze zalecanej przez producenta, niż wozić go w nagrzanym lub przemarzniętym aucie.
Największy wróg: zanieczyszczenie
Zalecenia Buzil dotyczące obchodzenia się z płynem przypominają instrukcję pracy z chemią w firmie sprzątającej:
- używać tylko pojemników i systemów przeznaczonych do AdBlue, np. kanistrów z wężem wlewowym albo zbiorników z odpowiednią pompą,
- szczelnie zamykać pojemniki,
- po użyciu przepłukać układ pompy ciepłą wodą,
- kupować wyłącznie produkty oznaczone jako AdBlue,
- tankować tylko do zbiornika AdBlue.
Lejek po płynie do spryskiwaczy, wiadro po środku myjącym czy kanister po innej chemii nie nadają się do przelewania AdBlue. W firmach, które mają uporządkowany system dozowania chemii, ta zasada jest oczywista, ale w samochodach wciąż zdarzają się improwizacje.
Opakowania AdBlue Buzil: od kanistra do cysterny
| Opakowanie | Dla kogo |
|---|---|
| kanister 5 l z wylewką | pojedyncze auta, dolewka w trasie |
| kanister 10 l z wylewką | firmowe busy i małe floty |
| beczka 210 l | warsztaty, bazy z kilkoma pojazdami |
| zbiornik IBC 1000 l w systemie zamkniętym | floty, bazy maszyn, stacje |
| odbiór luzem z zakładu, cysterny i składy kolejowe | duzi odbiorcy i dystrybutorzy |
Buzil oferuje też produkcję pod marką odbiorcy (private label) z sublicencją na życzenie. Zamówienia hurtowe realizuje bezpośrednio zakład w Memmingen, przy minimum jednej palecie każdego rodzaju opakowania. Mniejsze ilości są dostępne przez partnerów handlowych. Cen producent na stronie nie podaje.
Dlaczego producent chemii do sprzątania robi AdBlue
Na pierwszy rzut oka jest to zaskakujący kierunek. Jednak z bliska widać wspólny mianownik: roztwory wodne o ściśle określonym składzie, kontrola czystości surowców i rozlewanie w powtarzalnej jakości. Buzil powołuje się na ponad sto lat doświadczenia chemiczno-technicznego. Firma deklaruje, że używa wyłącznie mocznika spełniającego specyfikację, a jej produkt spełnia wymagania ISO 22241 i według producenta regularnie je przekracza. Standardy produkcji sprawdza VDA, właściciel znaku AdBlue.
Więcej o tym, czym chemia profesjonalna różni się od produktów z marketu, pisaliśmy w tekście chemia profesjonalna a domowa. Wcześniejsze materiały o samym producencie: Buzil i środki do dezynfekcji. Pełny opis produktu jest na stronie stronie producenta.
Najczęstsze pytania
Nie. AdBlue nie jest paliwem ani dodatkiem do paliwa i trafia wyłącznie do osobnego zbiornika AdBlue.
Płyn krystalizuje poniżej −11 °C. Według Buzil można go rozmrozić, podgrzewając najwyżej do 25 °C, i używać po całkowitym rozpuszczeniu kryształów.
Etykieta podaje trwałość 18 miesięcy. Producent zaznacza, że zależy ona głównie od temperatury, a zalecany zakres przechowywania to od −5 do 25 °C.
Kanistry 5 l i 10 l z wylewką, beczki 210 l, zbiorniki IBC 1000 l w systemie zamkniętym oraz dostawy luzem.
