Sprzątanie nago na świecie zaczęło się jako medialna ciekawostka, a w Wielkiej Brytanii i Australii stało się regularnym biznesem z cennikami, regulaminami i rekrutacją. Za godzinę takiej usługi klienci płacą od 30 do 95 funtów, czyli kilka razy więcej niż za zwykłe sprzątanie domu. W 2019 roku sprawdzaliśmy, czy ktoś oferuje to w Polsce, i nie znaleźliśmy ani jednej firmy. Wróciliśmy do tematu, zebraliśmy dane z kilku krajów i sprawdziliśmy, co mówią o tym polskie przepisy.
Skąd się wzięło sprzątanie nago na świecie
Pierwsze szerzej opisywane oferty pochodzą z Japonii. Około 2010 roku japoński serwis Gigazine opisał usługę z Tokio, w której pokojówki wykonywały prace domowe nago. Działała na zasadzie zamkniętego klubu: 50 000 jenów wpisowego i 52 000 jenów za pakiet czterech dwugodzinnych wizyt w miesiącu, płatne gotówką. Obsługiwała dzielnice Shibuya, Minato, Shinagawa i Shinjuku.
W 2012 roku w Kapsztadzie bezrobotny księgowy Paul Reid założył The Natural Cleaning Co. Dwugodzinna wizyta kosztowała 700 randów, z czego 550 trafiało do osoby sprzątającej. Firma zatrudniała 25 osób i oprócz sprzątania oferowała gotowanie, drobne naprawy, a nawet pomoc przy księgowości. Klient wybierał, czy pracownik ma być częściowo, czy całkowicie rozebrany.
Prawdziwy wysyp takich firm przyszedł jednak w latach 2018–2021, głównie w Wielkiej Brytanii, Australii i Irlandii.
Wielka Brytania: największy rynek
To z Wysp pochodzi najwięcej doniesień i największa liczba firm. Lokalne gazety od Leeds po Plymouth regularnie publikowały ogłoszenia rekrutacyjne z hasłem „45 funtów za godzinę”.
Naturist Cleaners z Londynu, założona przez Laurę Smith, płaciła 45 funtów za godzinę sprzątania nago i 25 funtów za godzinę w ubraniu. Właścicielka tłumaczyła, że firma odpowiada na rosnące zainteresowanie naturyzmem. Firma przyjmowała osoby w każdym wieku i o każdej sylwetce, a w regulaminie zapisała wprost, że dotykanie pracownika jest zakazane i że nie świadczy usług seksualnych.
The Naked Cleaning Company Nikki Belton z Plymouth to odnoga zwykłej firmy sprzątającej. Standardowe sprzątanie kosztowało u niej 16,50 funta za godzinę, sprzątanie w bieliźnie lub topless 75 funtów, a całkowicie nago 95 funtów. Według International Business Times w czasie pandemii popyt na tę usługę wyraźnie wzrósł, a pracownicy pracowali w rękawiczkach i z zachowaniem dwóch metrów odstępu.
Na wyspie Wight firma Maid on the Isle of Wight brała 85 funtów za godzinę z nagą kobietą i 75 funtów z nagim mężczyzną. Szefowa lokalnej organizacji pomagającej ofiarom przemocy domowej nazwała tę usługę „skrajnie wyzyskującą”.
W Edynburgu małżeństwo działające pod pseudonimami Ken i Barbie prowadziło Bare Buff za 30 funtów za godzinę. Mieli najostrzejszy regulamin ze wszystkich: klient musi być ubrany, w domu nie może być dzieci, zakaz zdjęć i nagrań, a rezerwacji na wieczory kawalerskie i panieńskie nie przyjmowali.
Swoje historie opisywały też same sprzątające. Claire O’Connor, była pokojówka hotelowa, założyła Fantasy Clean, a polskie media przeliczały jej stawkę na ponad 450 zł za godzinę. Lottie Rae od pięciu lat bierze 50 funtów za godzinę. Mówi, że pierwsze zlecenie odwołała, gdy sprawdziła adres i okazało się, że dom stoi w środku lasu.
Australia i Nowa Zelandia
Najwięcej liczb podało australijskie Bare All Cleaning Service z Gold Coast, założone w 2018 roku przez Bretta Jonesa. Według serwisu News24 firma miała 150 osób sprzątających, w tym 95 kobiet. Brytyjskie media przeliczały jej stawki na funty: od 50 funtów za godzinę w bieliźnie, 76 funtów topless i 91 funtów nago.
Jedna z pracownic, 28-letnia samotna matka, mówiła, że przy 16 godzinach tygodniowo zarabia około 57 tys. funtów rocznie. Wcześniej jako zwykła sprzątaczka zarabiała połowę tego, pracując 40 godzin tygodniowo. Firma wprowadziła zasadę „patrz, ale nie dotykaj”, rezerwacje przez stronę z identyfikacją klienta po danych płatności i obowiązkowe meldowanie się pracownika przy wejściu i wyjściu z każdego adresu.
W Nowej Zelandii w 2019 roku podobną usługę uruchomiła firma z Auckland. Klient mógł wybrać, czy osoba sprzątająca pracuje w bieliźnie, czy nago.
Europa poza Wyspami
Poza Wielką Brytanią w Europie najgłośniejszy był przypadek irlandzki. W 2021 roku Irish Post opisał Naked Cleaners Ireland, która deklarowała stawki 150 euro za godzinę nago, 100 euro topless i 75 euro w bieliźnie lub uniformie. Sam artykuł był napisany z przymrużeniem oka, więc te liczby trzeba traktować ostrożnie.
W Niemczech, Francji czy Hiszpanii nie znaleźliśmy porównywalnie udokumentowanych firm. Sprzątanie nago na świecie to w praktyce zjawisko przede wszystkim anglojęzyczne: brytyjskie, australijskie i irlandzkie.
Ile kosztuje sprzątanie nago na świecie
| Firma | Kraj | Rok doniesień | Nago | Topless lub bielizna | Zwykłe sprzątanie |
|---|---|---|---|---|---|
| Housekeeping in nude (Tokio) | Japonia | ok. 2010 | 52 000 jenów za 2 godz. (pakiet) | – | – |
| The Natural Cleaning Co. | RPA | 2012 | 700 randów za 2 godz. | wybór klienta | – |
| Bare All Cleaning Service | Australia | 2018 | 91 funtów/godz. | 50–76 funtów/godz. | – |
| Naturist Cleaners | Wielka Brytania | 2018–2019 | 45 funtów/godz. | – | 25 funtów/godz. |
| Maid on the Isle of Wight | Wielka Brytania | ok. 2018 | 75–85 funtów/godz. | – | – |
| The Naked Cleaning Company | Wielka Brytania | 2020 | 95 funtów/godz. | 75 funtów/godz. | 16,50 funta/godz. |
| Bare Buff (Edynburg) | Wielka Brytania | brak daty | 30 funtów/godz. | – | – |
| Naked Cleaners Ireland | Irlandia | 2021 | 150 euro/godz. | 75–100 euro/godz. | – |
Stawki pochodzą z artykułów prasowych z danego roku, nie z aktualnych cenników. Wniosek z tabeli jest jednak czytelny: sprzątanie nago kosztuje od dwóch do sześciu razy więcej niż zwykłe sprzątanie w tej samej firmie.
Zasady, które powtarzają się w każdej firmie
Choć firmy działają w różnych krajach, ich regulaminy są bardzo podobne:
- zakaz dotykania pracownika, zwykle pod hasłem „patrz, ale nie dotykaj”,
- zakaz zdjęć i nagrań w trakcie sprzątania,
- brak usług seksualnych, zapisany wprost w regulaminie,
- weryfikacja klienta: dane płatności, a w The Naked Cleaning Company sprawdzenie niekaralności (DBS) zarówno pracowników, jak i klientów,
- meldowanie się pracownika w firmie przy wejściu i wyjściu,
- prawo do przerwania pracy i szybkie wezwanie pomocy,
- rękawice i fartuch przy pracy z chemią; Nikki Belton zakazała swoim pracownikom używania wybielaczy i czyszczenia piekarników.
Ten ostatni punkt jest ważny także z punktu widzenia technologii sprzątania. Środki o skrajnym pH, odtłuszczacze do piekarników i preparaty z chlorem podrażniają skórę, dlatego producenci zalecają rękawice i odzież ochronną. Przy pracy bez ubrania lista dopuszczalnych środków i czynności automatycznie się skraca. Więcej o tym w tekście o bezpiecznej pracy z chemią profesjonalną i o różnicach między chemią profesjonalną a domową.
Kto zamawia i jakie są ryzyka
Z relacji pracownic wynika, że klientami są głównie mężczyźni. Polka pracująca w Wielkiej Brytanii dla Naturist Cleaners mówiła w 2018 roku, że wszyscy jej klienci to samotni mężczyźni w wieku od 20 do 50 lat. Nikki Belton twierdziła, że dla części klientów wizyta jest po prostu okazją do rozmowy z drugim człowiekiem.
Główne ryzyko ponosi osoba sprzątająca: pracuje sama w obcym mieszkaniu i bez ubrania. Dlatego najlepiej zorganizowane firmy inwestują nie w marketing, tylko w system bezpieczeństwa, czyli weryfikację klientów, meldowanie się i natychmiastową pomoc. Lottie Rae opowiadała, że zdarzali się klienci, którzy próbowali przekroczyć granice, i że musiała im stanowczo odmówić.
Sprzątanie nago w Polsce – czy to legalne?
Polskie prawo nie zawiera przepisu, który wprost dotyczyłby sprzątania nago. Kluczowe są dwie kwestie.
Nagość w prywatnym mieszkaniu. Art. 140 Kodeksu wykroczeń karze za nieobyczajny wybryk, ale tylko popełniony publicznie: grozi za to areszt, ograniczenie wolności, grzywna do 1500 zł albo nagana. Sprzątanie w zamkniętym mieszkaniu, na które obie dorosłe strony się zgodziły, nie spełnia warunku publiczności.
Granica z usługami seksualnymi. Gdy w grę wchodzą czynności seksualne, usługa przestaje być sprzątaniem. W Polsce karalne jest m.in. nakłanianie innej osoby do prostytucji lub jej ułatwianie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz czerpanie korzyści z cudzej prostytucji (art. 204 Kodeksu karnego). Dla firmy pośredniczącej, która pobiera prowizję od każdej wizyty, precyzyjny regulamin i brak jakichkolwiek „dodatków” to więc nie tylko kwestia wizerunku.
To ogólny opis przepisów, a nie porada prawna. Kto chciałby uruchomić taką usługę, powinien skonsultować regulamin i umowy z prawnikiem.
Czy sprzątanie nago przyjmie się w Polsce
W 2019 roku nie znaleźliśmy w Polsce żadnej firmy oferującej sprzątanie nago. W 2026 roku w wyszukiwarce pojawiają się pojedyncze ogłoszenia i strony z takim hasłem. Nadal nie ma jednak firmy, która publicznie podawałaby cennik, regulamin i zasady bezpieczeństwa tak jak firmy brytyjskie.
Polacy znają tę usługę głównie z mediów, a pracują w niej najczęściej za granicą. Dla zwykłej firmy sprzątającej dodanie takiej oferty niesie poważne ryzyko dla marki, zwłaszcza w przetargach i u klientów biznesowych. Brytyjskie firmy z tego segmentu działają zresztą pod osobnymi markami. Kto chce zarabiać więcej na sprzątaniu, ma prostsze i bezpieczniejsze drogi: dobrze policzoną stawkę (zobacz koszt roboczogodziny w 2027 roku) i usługi specjalistyczne, które zestawiamy w tekście ile kosztuje sprzątanie.
Więcej materiałów o branży sprzątającej jest na kanale Branży Czystości na YouTube.
Najczęstsze pytania
W Wielkiej Brytanii od 30 do 95 funtów za godzinę, w zależności od firmy i wariantu (bielizna, topless, nago). W Irlandii deklarowano nawet 150 euro za godzinę. To zwykle od dwóch do sześciu razy więcej niż zwykłe sprzątanie w tej samej firmie.
Najwięcej doniesień pochodzi z Wielkiej Brytanii, Australii i Irlandii. Pojedyncze firmy opisywano też w Japonii, RPA i Nowej Zelandii.
Nie ma przepisu, który by go zakazywał. Nagość w prywatnym mieszkaniu nie jest wykroczeniem z art. 140 Kodeksu wykroczeń, bo nie dzieje się publicznie. Granicą są usługi seksualne: ułatwianie prostytucji i czerpanie z niej korzyści są w Polsce przestępstwem (art. 204 Kodeksu karnego).
W 2019 roku nie znaleźliśmy żadnej. Obecnie pojawiają się pojedyncze ogłoszenia, ale żadna firma nie publikuje cennika i regulaminu tak jak firmy brytyjskie.
Najczęściej: zakaz dotykania pracownika, zakaz zdjęć i nagrań, brak usług seksualnych, weryfikacja klienta, meldowanie się pracownika w firmie oraz rękawice przy pracy z chemią.
Z relacji pracownic wynika, że głównie mężczyźni, często samotni, w wieku od około 20 do 50 lat.
