Terminal płatniczy w aptece dotyka w sezonie przeziębień wiele osób dziennie, a spora część z nich przychodzi do apteki właśnie dlatego, że jest chora. Na ten problem zwrócił uwagę 22 października European Cleaning Journal. Eksperci cytowani przez branżowy magazyn wskazują trzy miejsca w aptece, w których drobnoustroje przechodzą z rąk do rąk: klamki, ekrany rejestracji i terminale płatnicze.
Co mówią eksperci
Gastroenterolog Supriya Rao opisuje mechanizm prosto: drobnoustroje z rąk jednej osoby zostają na ekranie, a potem trafiają na palce następnej. Wśród zagrożeń wymienia z kolei bakterie pochodzenia kałowego, koronawirusa i wirusy przeziębienia. Mikrobiolog Jason Tetro radzi używać płynu do dezynfekcji rąk po wyjściu z apteki, wcierać go przez około 15 sekund i umyć ręce po powrocie do domu.
Trzeba uczciwie zaznaczyć, że artykuł nie opisuje konkretnego badania. To komentarze ekspertów, bez pomiarów i liczb.
Terminal płatniczy w aptece i lada: co pokazały pomiary
Liczby przynosi natomiast badanie naukowców z Tarnopolskiego Narodowego Uniwersytetu Medycznego, opublikowane w 2024 r. w czasopiśmie „Health Problems of Civilization”. Badacze pobrali wymazy w 26 aptekach z witryn i przegród oddzielających klienta od farmaceuty.
| Wyniki wymazów z 26 aptek | Udział wśród 74 szczepów |
|---|---|
| Micrococcus | 29,7% |
| Staphylococcus | 28,4% |
| Bacillus | 18,9% |
| Staphylococcus aureus | wykryty w 3 próbkach |
Autorzy podkreślają, że to głównie drobnoustroje typowe dla skóry, dróg oddechowych i powietrza, a próba była niewielka. Pokazuje to jednak przede wszystkim, że w miejscach, gdzie klient opiera ręce i podaje receptę, ślady kontaktu zostają.
Jak długo wirusy przetrwają na powierzchni
Według przeglądu badań opublikowanego w „BMC Infectious Diseases” (Kramer i in., 2006) na powierzchniach nieożywionych:
- wirus grypy przetrwa 1–2 dni,
- RSV do 6 godzin,
- rinowirusy, odpowiedzialne za przeziębienia, od 2 godzin do 7 dni,
- norowirusy od 8 godzin do 7 dni.
W warunkach laboratoryjnych SARS-CoV-2 utrzymywał się na plastiku i stali nierdzewnej do 72 godzin (NEJM, 2020).
Terminal płatniczy w aptece a firmy sprzątające
Apteki, przychodnie i sklepy to obiekty, w których w sezonie infekcji zmienia się sens słowa „czysto”. Na przykład podłoga może lśnić, a klamka i terminal pozostać nietknięte przez cały dzień. Amerykańskie CDC zaleca regularne czyszczenie powierzchni często dotykanych, takich jak klamki, blaty, długopisy i panele dotykowe, a w miejscach o dużym ruchu częstsze czyszczenie lub dezynfekcję. Dlatego najpierw trzeba umyć powierzchnię, a dopiero potem ją dezynfekować.
Dla firmy obsługującej aptekę to konkretna propozycja na sezon:
- lista punktów dotyku (klamki, przegrody, blat przy kasie, terminal, ekran systemu kolejkowego) z częstotliwością w ciągu dnia,
- środki dopasowane do powierzchni, a przy terminalach i ekranach zgodne z zaleceniami producenta urządzenia,
- karta kontroli z godzinami, podobna do tych w sanitariatach.
Ponadto taką usługę warto zapisać w umowie jako osobną pozycję zakresu. Jak to zrobić, piszemy w tekście umowa na sprzątanie – wzór zapisów. Dane o tym, ile żyją drobnoustroje na różnych powierzchniach, zebraliśmy w tekście bakterie i wirusy na powierzchniach – tabela czasów przetrwania.
Źródła: European Cleaning Journal, „Scientists warn of pharmacy dangers during cold and flu season”, 22.10.2026; Kravets, Malinovska, Romanyuk, „Health Problems of Civilization” 2024;18(4):474–480; Kramer, Schwebke, Kampf, „BMC Infectious Diseases” 2006;6:130; van Doremalen i in., „NEJM” 2020; CDC – Cleaning and Disinfecting Your Facility. Stan na 27.10.2026.
Najczęstsze pytania
Tak. Terminal to powierzchnia dotykana przez wiele osób, także chorych. Wirus grypy przetrwa na powierzchniach nieożywionych 1–2 dni, a rinowirusy nawet do 7 dni.
W badaniu 26 aptek z 2024 r. najczęściej występowały Micrococcus (29,7% szczepów), Staphylococcus (28,4%) i Bacillus (18,9%). Gronkowiec złocisty pojawił się w 3 próbkach.
CDC zaleca regularne czyszczenie, a w miejscach o dużym ruchu częstsze czyszczenie lub dezynfekcję. Częstotliwość warto ustalić w umowie z firmą sprzątającą, np. kilka razy dziennie w sezonie infekcji.
Nie. Przy terminalach i ekranach trzeba stosować środki i metody zalecane przez producenta urządzenia, żeby ich nie uszkodzić.
